Porady prawnika

Adwokat z urzędu – sam możesz go wybrać!

Bardzo niewiele osób wie, iż istnieje możliwość wskazania konkretnego pełnomocnika procesowego, z którego usług chcielibyśmy skorzystać w ramach pomocy świadczonej z urzędu.

Korzystanie ze świadczeń kancelarii adwokackich jest obecnie coraz powszechniejsze, m.in. ze względu na wzrost świadomości prawnej społeczeństwa przy stosunkowo niskich kosztach usług prawnych. W większości kancelarii prawnych koszt porady zasadniczo nie różni się cenowo od kosztu wizyty lekarskiej, dlatego coraz więcej osób – z korzyścią dla siebie – decyduje się zasięgnąć porady adwokata lub radcy prawnego.

Nieco inaczej kształtuje się wynagrodzenie za usługi kancelarii adwokackiej w przypadku, gdy zachodzi potrzeba reprezentacji przed Sądem. Z doświadczenia jednak wiadomo, iż na tym etapie postępowania pomoc prawnika ma zasadnicze znaczenie i zwykle wyłącznie jego działania dają szansę na uzyskanie korzystnego wyroku. Nie sposób także pominąć kwestii komfortu strony występującej w procesie z zawodowym pełnomocnikiem procesowym u boku.

Tymczasem niejednokrotnie zdarzają się sytuacje, gdy wysokość wynagrodzenia żądanego przez adwokatów, czy radców prawnych, za pomoc świadczoną w sprawie sądowej stanowi dla klienta obciążenie, którego nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla podstawowego utrzymania swojego lub najbliższej rodziny.

Dla takich osób ustawodawca przewidział pomoc świadczoną przez pełnomocnika z urzędu. Aby skorzystać z pomocy prawnika wystarczy złożyć do Sądu odpowiedni wniosek i wykazać niemożność poniesienia kosztów usług kancelarii prawnej. W przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku, koszt pomocy pełnomocnika (lub obrońcy w sprawie karnej) poniesie Skarb Państwa.

Podkreślić należy, iż pomoc pełnomocnika z urzędu przysługuje we wszystkich rodzajach spraw, tj.:

  • cywilnych, w tym w sprawach o zapłatę wierzytelności (długu), odszkodowanie, spadkowych i wszystkich innych przewidzianych w kodeksie cywilnym (kc),
  • rodzinnych, w tym w sprawach o alimenty, rozwód, podział majątku, wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi i innych (patrz: kro, czyli kodeks rodzinny i opiekuńczy),
  • z zakresu prawa pracy,
  • administracyjnych,
  • karnych (obrońca z urzędu przyznawany jest wówczas, gdy zgodnie z przepisami, obrona jest obowiązkowa oraz w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki obrony obligatoryjnej, ale oskarżony chce korzystać z pomocy obrońcy, a jednocześnie nie jest w stanie ponieść kosztu wynagrodzenia wybranej kancelarii prawnej na podstawie osobistego zlecenia sprawy poprzez udzielenie pełnomocnictwa).

Powyższa wiedza wydaje się dość powszechna, jednak już niewiele osób wie, iż w sprawach rozpoznawanych przez Sądy Rejonowe i Okręgowe, m.in. w Wydziałach Cywilnych oraz Rodzinnych, może zwrócić się o wyznaczenie wybranego przez siebie adwokata bądź radcy prawnego, o ile kancelaria adwokacka zlokalizowana jest w tym samym mieście co Sąd, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Przykładowo, jeśli sprawa jest rozpoznawana przez sąd w Gliwicach, pod uwagę mogą być brani adwokaci z Gliwic.

W tym miejscu należy podkreślić, iż z pomocy pełnomocnika z urzędu może skorzystać nie tylko ten, kto jest pozwany przez inną osobę, tj. otrzymał z Sądu pozew lub nakaz zapłaty określonej kwoty pieniężnej.

Z wnioskiem może wystąpić także powód, czyli osoba, która już wniosła pozew, bądź dopiero zamierza wszcząć postępowanie cywilne lub rodzinne, ale nie wie, w jaki sposób to zrobić, np. matka małoletniego dziecka, która chciałaby uzyskać alimenty od ojca dziecka lub rozwiedziony małżonek, który chciałby dokonać podziału majątku wspólnego (dorobkowego).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania cywilnego (kpc) we wniosku kierowanym do Sądu o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu można wskazać konkretnego prawnika. Podstawę takiego żądania stanowi art. 1173 §3 kpc.

Oznacza to, iż można skorzystać z pomocy tego z adwokatów, którego sami wybierzemy. Oczywiście pod pewnymi warunkami. Przede wszystkim, należy skierować swoje kroki do kancelarii adwokackiej i przedstawić prawnikowi swoją sprawę. O ile wybrany mecenas wyrazi zgodę na pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu, można złożyć stosowny wniosek. Potem możemy już tylko oczekiwać na rozstrzygnięcie Sądu.